Document Freedom day – 2015


Have you ever felt so irritated for having so many different file types? Documents composed by one application cannot be opened from another.

I wish there were universal file types. You have surely wished at least for once in your life, specially if you’re a Geek.

There are about 1000+ file types and data transmitting protocols nowadays in computer field. We have a number of file types even for the same sort of applications. One common example would be that we have a number of different file types in text processing. Different file types are supported by different text processors. In some applications we can save the document in other formats (which is not the default for that particular application) as well, still in most of the cases we experience inconsistencies such as formatting issues when the same document is opened from another application.

It would be great, if we can have standard file types so that our lives would be much easier. Document Freedom Day is all about celebrating and making awareness of such open standards.

Document Freedom Day is the international day of Open Standards and happens every year on the last Wednesday of March. It is a day to come together and raise attention towards the ever growing importance of Open Standards for all aspects of our digital communication and information accessibility.



Lets make the idea more clear with a real life example,

You speak Sinhalese and I, myself is also a native Sinhalese speaker. When you’re expressing your ideas in Sinhala, I can understand it if you’re using the proper linguistic guide. Like every word should be a dictionary word, there should be spaces between words etc. When you are not using proper format, I can’t get the ideas. So you and me, we both agree on a format for communication. Same applies for the computer world.

We, Hanthana Linux encourage the Open Standards. Rather than keeping proprietary data formats that locks the user. We tend to use open file formats and open data sharing protocols (by open data sharing, we mean making the format open but not the data you’re sending).

People who are working on developing LibreOffice encourage the Open standard and all of their software and formats are built in such a way that they are compatible with Open . Isn’t it Standards.

You must be wondering, “How I am important?”. We need your voice to make it loud and clear. Speak alongside with the Open Standards. Data formats that can be freely implemented on any platform, any device and any service. It’s truly a something that will make you happy and at the same time will be of great importance to the society.

So no worries with sending important file to your *boss* and he complains you about he doesn’t have software to open it. No more market manipulation with those hidden standards. Lets make the world standards free. Join with Document Freedom Day – 2015.


To read more, visit –



Tuskers are animals who bear tusks which are elongated, continuously-growing, protruding teeth. Tusks take various shapes, sizes, colours and perform different functions. Ivory tusks have a unique colour and strength and therefore is in demand for carving. The most precious ivory is worn by African and Asian elephants.

DSC_4522 - Copy

A reason for why this great spices is in danger is that they have lost their natural habitats due to human activities. With the civilization of mankind they started clearing the forests for their cultivation and the rate today have become so high that most of the animals, including the elephants are in great danger of losing their habitats. Elephants tend to find food in the cultivations, an easier place to hunt for food than far away in the forest. Sometimes when the people are attached by the elephants, being angry, people tend to trap or shoot at the elephants which makes the issue worse. Construction of roads and railways across the natural habitats of animals to fulfill the transportation requirements of human beings has also contributed a lot for the drastic reduction in the number of elephants.


Both male and female African elephants wear tusks. Those are elongated incisor teeth. Ivory is in heavy demand for piano keys, religious icons, motifs, sculpture, statues and ornaments such as trinkets and amulets. Ivory carving industry is well-established in China. It is said the Chinese demand should be held responsible for endless poaching of elephants in Africa. Whether it is in Africa or Asia, elephants are an integral part of the habitat they live in; they modify their habitat upon their feeding behaviour. Elephants are tagged as forest engineers and their presence is essential for the survival of their own habitats.


Statistics says as many as 8% (36,000) African elephants are poached annually for ivory. Slaughtering is done in the most brutal manner. Spears or automatic weapons are used to kill the animals. Immobilizing chemicals too are used to freeze them. The poachers hack the tusks off, sometimes from the animals dying in pain! AK-47 rifles were used for the elephant massacre in Cameroon’s Bouba N’Djida National Park in 2012, where more than 300 elephants were slaughtered within just three months.

10 million elephant population in 1900 in Africa has been reduced to only 470,000 in 2007 which gives a clear sign of the pathetic situation the species is in.

Why do we need to bother about the issue? Poaching adult elephants results in orphaned young elephants. Healthy tusks usually belong to strong animals of the population. Removing dominant genes from an animal population makes the subsequent generations weaker than their previous generation. The presence of elephants in their habitats is a must for a balance ecosystem.


Tusker in the Asian context is different from Africa. Tuskers are all male animals, but not all Asian male elephants are tuskers. Yet the situation with the Asian elephants is of no difference to the African elephants. Population of 100,000 Asian elephants in 1900 has reduced to 40,000 to 50,000 in 2007. Sri Lanka has the highest elephant density among the Asian countries. But it is only less than 5% of the male animals bear majestic tusks in Sri Lanka.

Country’s elephant population was said to be about 12,000 at the turn of the 20th century but today it is reduced to 5000. Habitat loss, ever escalating human- elephant conflict, train accidents and poaching take the toll of about 250 elephants every year. Around 40 calves are found orphaned annually.


Sri Lanka, throughout the history of thousands of years has treated elephants as a symbol of tradition. Although they have a high value internationally as well, they are in the great danger of being extinction.

Awareness on this issue matters and it should be attempted through all possible means. Here’s a wonderful opportunity for the ICT community to play a role to raise awareness. You can help conserve your precious wildlife through discussions like ‘Hanthana Tusker release’. Remember, ivory is most beautiful only when they are worn by the elephants!


Credits: We highly appreciate the help rendered by Mr. Chandana Weeratunga and Dr. Deepani Jayantha by providing valuable photos and information.

හන්තාන ලිනක්ස් ඉ-සඟරාව “Freedom+” නිකුත් වෙයි

හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිකුත් වී මේ වන විට ගතව ඇත්තේ වසර දෙකක් වැනි ඉතා කෙටි කාලයකි. එම කාලය තුල බොහෝ පරිශීලකයින් පිරිසක් අතරට යාමට හන්තාන ලිනක්ස් සමත් විය. මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිකුත් කිරීමෙන් පමණක් නොනැවතුණු හන්තාන ලිනක්ස් එය පරිශීලනය කරන්නන් සඳහා තවත් සේවාවන් සමූහයක් එක් කිරීමට සමත් විය. හන්තාන ලිනක්ස් වෙබ් අඩවිය, හන්තාන ලිනක්ස් පුහුණු වැඩසටහන්, හන්තාන පරිශීලක සමූහය (User Group/Forum ), පුවත් සමූහය (News Group) ආදිය ඒ සඳහා උදාහරණ වෙයි. මේ හරහා නව දැනුම ලබා දීම මෙන්ම පරිශීලකයින්ට ඇතිවන ගැටළු නිරාකරණය කර ගැනීමට මහත් රුකුලක් විය.


එයින් නොනැවතුණු හන්තාන ලිනක්ස් කණ්ඩායම විවෘත කේත මෘදුකාංග (FOSS) භාවිතා කරන්නන් වෙනුවෙන් නිකුත් කරන ඉ-සඟරාවක් “Freedom+” නමින් එළි දැක්වීමට පසුගියදා සමත් විය. අලුතින්ම ලිනක්ස් භාවිතා කිරීමට එක්වූ අයට හා දැනටමත් ලිනක්ස් භාවිතා කරන අයට වැදගත් වන ලිපි රාශියකින් Freedom+ සමන්විත වෙයි. FOSS පිළිබඳ හදාරන අයටද පාසැල් සිසුන්ට, ගුරුවරුන්ට, වෘත්තිකයින්ට, මෙන්ම බාල මහලු වැඩිහිටි කොයි කාටත් එකසේ වැදගත් වන සාර සංග්‍රහයක් ලෙස Freedom+ හදුන්වා දුන හොත් නිවැරදි ය. සිංහල, දෙමළ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා තුනෙන්ම ලිපි පළවීම මෙහි ඇති තවත් විශේෂයකි. කෙසේ නමුත් Freedom+ යනු හන්තාන ලිනක්ස් යන දැවැන්ත සමාජ ව්‍යාපෘතියේ එක් අංගයක් පමණි. සෑම සමාජ ව්‍යාපෘතියකම මෙන්ම මෙම ව්‍යාපෘතිය ද සිදු කරනු ලබන්නේ ආර්ථික ලාභ අපේක්ෂාවෙන් තොරවය. මේ සඳහා දායක වන සැම දෙනාම එවැනි මහා සත්කාරයක කොටස් කරුවෝය. ඔබටද මේ සඳහා විවිධ අයුරින් දායකත්වය සපයා දිය හැකිය. සඟරාව සදහා ලිපි ලබාදීම, සඟරාව සැකසීමට දායක වීමත් හා එය බෙදාහැරීමට දායක වීමත් ආදියෙනි. ඔබට අද Freedom+ කියවීමට අවස්ථාව ලැබුණ හොත් හෙට දිනයේදී තවත් පාඨක පිරිසක් වෙත එය ගෙනයාවි යැයි හන්තාන ලිනක්ස් කණ්ඩායම බලාපොරොත්තු වෙයි. එසේම මෙම ඉ සඟරාව ත්‍රෛයිමාසිකව ඔබ අතට පතත් කිරීමටද හන්තාන ලිනක්ස් කණ්ඩායම සැලසුම් කර ඇත. Freedom+ පිළිබඳ ඔබගේ අදහස් ඒ සඳහා ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වන අතර ඔබගේ නිර්ව්‍යාජ අදහස් feedback AT hanthana DOT org යන විද්‍යුත් ලිපිනයට යොමු කිරීමට කාරුණික වන ලෙස ඉල්ලමු.

මෙතැනින් Freedom+ නොමිලේ ලබා ගන්න.

Freedom+ සඟරාව වෙත ඔබටත් ලිපි ඉදිරිපත් කිරීමට හැකියාව ඇත. ඒ සඳහා info AT hanthana DOT org විද්‍යුත් ලිපිනයට ලිවීමට කාරුණික වන්න. තවද සෝදුපත් බැලීම සහ ලිපි පරිවර්තනය කටයුතු සඳහා ද දායක විය හැක.

හන්තාන ප්‍රජා සඟරාවේ සියලු නිර්මාණ කටයුතු ලිෂාන් පුවක්ඔවිට විසින් සිදු කරන ලදි.

Minister of Education admires

Hanthana Linux was introduced by the Information Technology Unit of the Department of Education at the education and development exhibition, Dayata Kirula 2011, which was held in Buttala for seven consecutive days from the 4th of February. The Chief of The Information Technology Unit, Director of Education, Mr. Niel Gunadasa explained to Hon. Minister of Education Bandula Gunawardena, how the Hanthana Linux operating system is useful for education purposes, .


Senior Advisor of The Education Ministry, Ven. Oomare Kassapa thero, who was engaged in a long discussion with the Assistant Director of Education Mr. M.D.R. Amaranayake, about the need of free and open source software, also said that attention should be paid to this project.

This exhibition stall was organized by the Information Technology Unit of the Department of Education. There were many valuable exhibits useful for students and teachers including the OLPC laptop (One Laptop Per Child), which is provided by the said unit to primary school children, interactive white-board, a collection of computer hardware as well as a wireless network.

Folks from many fields such as education, engineering, agriculture, marine and management were very enthusiastic about Hanthana Linux. It was also interesting to see some people visiting for the second day as well, with their friends who doesn’t know about Hanthana Linux, to introduce it.

Hanthana Linux 14.5.2 was distributed in this exhibition stall.

In addition to this, a hands on program for the IT teachers of the Buttala and Monaragala education zones is also planned to be held on a future date.

අධ්‍යාපන ඇමතිගෙන් පැසසුම්!

පසුගිය පෙබරවාරි 4 වැනි දින සිට පුරා දින 7ක් බුත්තල දී පැවැත්වුණු දැයට කිරුළ 2011 අධ්‍යාපනික සහ වෙළඳ ප්‍රදර්ශනයේ දී අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ ඒකකය විසින් හන්තාන ලිනක්ස් හදුන්වා දීම සිදු කරන ලදි. අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රදර්ශන කුටි වෙත පැමිණි අධ්‍යාපන ඇමති බන්දුල ගුණවර්ධන මහතාට තොරතුරු තාක්‍ෂණ ඒකකයේ ප්‍රධානී අධ්‍යාපන අධ්‍යක්‍ෂක නීල් ගුණදාස මහතා විසින් හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය අධ්‍යාපන කටයුතු සඳහා වැදගත් වන අයුරු පැහැදිලි කෙරුණු අතර

සහකාර අධ්‍යාපන අධ්‍යක්‍ෂක එම්.ඩි.ආර්. අමරනායක මහතා සමග නිදහස් සහ විවෘත මෘදුකාංගවල අවශ්‍යතාව පිළිබඳ ඉතා දීර්ඝ සංවාදයක නියැළී සිටි අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ උපදේශක ඔමාරේ කස්සප හිමියෝ ද මෙම ව්‍යාපෘතිය කෙරෙහි අවධානය යොමු විය යුතු බව ප්‍රකාශ කළහ.

මෙම ප්‍රදර්ශන කුටිය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ එකකය මඟින් ඉදිරිපත් කෙරුණු අතර ඊට ප්‍රාථමික අංශයේ දරුවන්ට ලබා දෙන OLPC (One Laptop Per Child) ලැප්ටොප් පරිගණකය, අන්තර්ක්‍රියාකාරි සුදු තිරය, පරිගණක දෘඪාංග එකතුවක් මෙන් ම රැහැන් රහිත ජාලයක් ඇතුළු පාසැල් දරුවන් සහ ගුරුවරුන්ට අවශ්‍ය වටිනා තොරතුරු රැසක් ද එක් කොට තිබිණි.

එහි දී අධ්‍යාපනික, ඉංජිනේරු, කෘෂිකර්ම, නාවික සහ කළමණාකරන වැනි විවිධ ක්‍ෂේත්‍රවලට අයත් පිරිස් හන්තාන ලිනක්ස් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළහ. තවත් විශේෂත්වයක් වන්නේ සිය මිතුරන්ට හන්තාන ලිනක්ස් හදුන්වා දීමට සහ DVD iso ගොනුව ගෙනයාමට සමහර පිරිස් පසු දින දෙවැනි වරටත් මේ කුටියට පිවිසීම යි.

මෙම ප්‍රදර්ශන කුටියේදි හන්තාන ලිනක්ස් 14.5.2 බෙදාහරින ලඳි.

මීට අමතරව බුත්තල සහ මොණරාගල අධ්‍යාපන කලාපවල තොරතුරු තාක්‍ෂණ ගුරුවරුන් සඳහා ප්‍රායෝගික වැඩසටහන් ඉදිරි දිනවල දී සිදු කිරීමට නියමිතයි.

හන්තාන ලිනක්ස් 14.5 නිකුත්වෙයි!

හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතියේ තවත් වැදගත් ඉදිරි පියවරක් සනිටුහන් කරමින් හන්තාන ලිනක්ස් නවතම නිකුතුව අද, 2011 ජනවාරි 10 වැනිදා උදැසන නිල වශයෙන් නිකුත් විය. මේ සම්න්ධ මුල් ම හඳුන්වා දීමේ සැසිය කොළඹ පොලිස් මූලස්ථානයේ දී තොරතුරු තාක්ෂණ කොට්ඨාසය භාර නියෝජ්‍ය පොලිස්පති ඩබ්ලියු. එෆ්. යූ. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි.

හන්තාන 14.5 දැන් ම ලබාගන්න!

අතිවිශාල මෘදුකාංග ප්‍රමාණයක් එක වර ස්ථාපනය කරගැනීමේ පහසුව සලසමින් DVD තැටියක් ලෙස මෙවර හන්තාන ඔබ අතට පත් වෙයි. ඔබේ කාර්යාලීය, ග්‍රැෆික්, බහුමාධ්‍ය, අධ්‍යාපනික, මූල්‍ය කටයුතු, ඉලෙට්‍රොනික, පරිගණක ක්‍රීඩා හා මෘදුකාංග සංවර්ධන අවශ්‍යතා සපුරාලන මෘදුකාංග සමූහයක් ම මේ DVD තැටියට ඇතුළත් ව තිබේ. එසේ ම මිනුම් පරිවර්තනය කිරිමේ සරල යෙදුමක සිට උසස් ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් හා පද්ධති කළමනාකරණ යෙදුම් දක්වා පුළුල් පරාසයක පහසුකම් මෙහි අන්තර්ගත ය.

එමෙන් ම නවකයින්ගේ පහසුව තකා ස්ථාපන උපදෙස් සහ හන්තාන පිළිබඳ නිති ඇසෙන පැන මූලික වැඩතලයට(desktop) එක් කර තිබිම සුවිශේෂ වේ. මේ සටහන් හන්තාන මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමග එන ෆයර්ෆොක්ස් ගවේෂකය මගින් ද නැරඹිය හැකි ය.

වෙනත් විශේෂාංග

ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය සංස්කරණ කටයුතු (audio and video editing) සඳහා අවශ්‍ය නවීනතම හා ජනප්‍රියතම මෘදුකංග වන Audacity, Pitivi, Me TV , RecordMyDesktop

ග්‍රැෆික්, ඡායාරූප හා වෙනත් ඩිජිටල් නිර්මාණ කටයුතු සඳහා GIMP (කලින් තිබ්බා ) Blender, Inkscape, Shotwell, Scribus, 2D CAD සඳහා QCad

තවද පොඩ්කාස්ට් බාගැනීම හා කළමනාකරණය සඳහා භාවිත කළ හැකි gPodder

පරිශීලකයින්ගේ පහසුව ඉහළ නංවමින් එදිනෙදා සන්නිවේදනය සඳහා භාවිත වන Skype මෙන්ම දුර සිට පරිගණක මෙහෙයවීම සඳහා යොදාගැනෙන TeamViewer ඇතුළු පහසු සන්නිවේදන මෘදුකාංග ගණනාවක් ද පෙරනිමියෙන් ම ඇතුළත් කර තිබීම මෙහි තවත් විශේෂත්වයකි.

වෙබ් ආශ්‍රීත සංවර්ධන කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය වන mysql database server, apache php සහ phpmyadmin මෙහි අඩංගු ය. එසේ ම වෙබ් අඩෙවි නිර්මාණය සඳහා Kompozer සහ Geany ද NFS සේවාදයකය ද (network file sharing) මේ නිකුතුව සමඟ ලබාදේ.

පද්ධතියේ ආරක්ෂාව ගැන සැලකිලිමත් වෙමින් Firewall [1] පහසුකමට අමතරව SELinux [2] ආරක්ෂණ පහසුකම එක් කර ඇත.

හන්තාන ලිනක්ස් තිරපිටපත්

Hanthana Linux 14.5 is released!

Latest version of Hanthana Linux operating system, a milestone of the project, was officially released today, 10th January, 2011. The first awareness session regarding the release was successfully conducted at the headquarters of Police, Colombo with the precedence of Mr. W.F.U. Fernando, deputy of Police of the Information Technology Division.

Get Hanthana 14.5 today!

This release is a DVD version facilitating the users with a number of applications by default.  The applications inside the DVD will serve you with your office, graphics, multimedia, education, financial, electronics, games and computer programming needs. The capabilities of these software range from simple unit conversions to advanced system security systems and system management applications.

It is notable that documentation like installation guide and FAQ are already included in the Desktop for the convenience of the newbies. This documentation is also viewable via the Firefox web browser.

New features

Most featured and popular applications for audio and video editing such as Audacity, Pitivi, Me TV, RecordMyDesktop are included.

GIMP, Blender, Inkscape, Shotwell, Scribus, 2D CAD and QCad are there for graphics, photography and for other digital creations.

gPodder is there for you to download and manage your favourite podcasts.

For the convenience of the users Skype comes by default while TeamViewer will support you to control systems in remote making you life easy with remote desktop and remote system management needs.

For web development there is mysql database server, apache php and phpmyadmin included. IDEs such as Kompozer and Geany and NFS (Network File Sharing) will ensure that your work will be done with ease.

Not only the Firewall [1] but also SELinux [2] will safeguard your system from acts such as unauthorized access.

Hanthana Linux Screenshots

සුභ නව වසරක් වේවා

ලබන්නා වූ නව වසර සියලු ශ්‍රී ලාංකිකයින්ට සහ ලෝක වාසීන්ට සතුට සාමය සපිරි නව වසරක් වේවායි හන්තාන ලිනක්ස් සමූහය ලෙස අපි ප්‍රාර්ථනය කරන්නෙමු. නව වසර තුළ ප්‍රබෝධයෙන් යුතුව ඔබේ නිදහස් සහ විවෘත මෘදුකාංග ආශ්‍රිත කටයුතු කරගැනීමට අවශ්‍ය ශක්තිය, ධෛර්යය, වාසනාව ලැබේවා.

එමෙන්ම හන්තාන ව්‍යාපෘතිය,  ප්‍රජාව වෙත එහි නවතම නිකුතුව නොබෝ දිනකින් නිකුත් කිරීමට සියලු කටයුතු සූදානම් කර ඇති බව සතුටින් දන්වා සිටිමු.