Linux empowers computer laboratories at schools !

Hanthana Linux project, founded around two years ago is now reaching it’s basic objectives. School computer laboratories were equipped with operating systems which require license and most of the installations were pirated copies. Things began to change recently.

The pilot project of nine computer laboratories with more than 200 computers, recently facilitated by the Ministry of Education entirely operate only on Hanthana Linux. Several other schools having grants from the world bank to better equip their laboratories have decided to shift to Linux operating system. They have the advantage of saving money spending to buy licensed software unnecessarily and from thus saved money, complete the computer network of their laboratories.

Dharmashoka College, Ambalangoda, Richmond College, Galle, Sujatha Balika Vidyalaya, Matara, Ferguson High School, Ratnapura, Sahira College, Gampola, Udayagiri College, Ampara and Maithreepala Sirisena College, Madawachchiya have received with computers by the Ministry of Education with Hanthana Linux as the only operating system. Wickramabahu College, Gampola and several others have started using Hanthana Linux in their computer laboratories.

At this point of writing, number of computers running Hanthana Linux as the only operating system in school computer laboratories exceeds 250.

 


Hanthana Linux deployment at Bandaranayake College, Gampaha.

Training sessions for teachers on how to use Hanthana Linux to fulfill the educational needs have already started. Coordination of those sessions are done by the Information and Communication Technology Branch of the Ministry of Education. Selected teachers from education zones are trained at the National Institute of Education.

Issues that Linux address

Although at times a school receives a licensed copy of an operating system as a donation they hardly can install a newer version later of it since the school has no money to pay for the license.

Though it is a licensed operating system, threats from viruses remains the same. To keep them away, new software has to be bought and installed. With Hanthana Linux there is no hassle from viruses since the threat from those are minimum and the latest security updates are available on the internet to be downloaded for free.

In general there comes a bundle of useful software with a Linux system and they all are installed in less than a 30 minutes time.

The finance for basic laboratory infrastructure for most of the laboratories are as foreign debt. With licensed software what happens it that we have pay the foreign for licenses. Further the quality of the software which comes free with Linux operating system are in good standards.

Sri Lanka is a developing country depending highly on foreign debts. In such a scenario projects like Hanthana Linux saving the flow of money to multi national companies and selecting qualitative options are of national importance.

ලිනක්ස් මඟින් පාසල් පරිගණක විද්‍යාගාර බලගැන්වේ!

මීට වසර දෙකකට පෙර නිල වශයෙන් ආරම්භ කෙරුණු හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතිය සිය මූලික අරමුණු කරා දැන් ළඟා වෙමින් සිටී. මේ සම්බන්ධ විශේෂ සිදුවීමක් මැතකදි සිදු විය. මෙතෙක් අප රටේ පාසල්  පද්ධතිය තුළ පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති ලෙස භාවිත කරනු ලැබුවේ බලපත්‍ර ලබා ගත යුතු මෙහෙයුම් පද්ධති වූ අතර බහුතරයක් පරිගණක තුළ ස්ථාපනය කොට තිබුණේ එවැනි බලපත්‍රවලින් තොර ව්‍යාජ පිටපත් ය.

මෑතක දී අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ලබා දුන් පරිගණක විද්‍යාගාර 9 තුළ හුදෙක් හන්තාන ලිනක්ස් පමණක් භාවිත කරමින් පාසල් අධ්‍යාපන කටයුතු ආරම්භ කර ඇත. නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන මෙම කාර්යය සඳහා පරිගණක 200කට අධික සංඛ්‍යාවක් භාවිත වේ. තව ද පාසල්වල පරිගණක විද්‍යාගාර සඳහා අවශ්‍ය උපකරණ ලබා ගැනීමට ලෝක බැංකු ආධාර මත ප්‍රතිපාදන ලද තවත් පාසල් කිහිපයක්ම ඉහත දැක්වූ ආකාරයටම පරිගණක විද්‍යාගාර සඳහා ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාවිත කිරීමට තීරණය කර ඇත. මෙලෙස මෙහෙයුම් පද්ධතියට සහ අනෙකුත් මෘදුකාංග සඳහා යන මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමෙන් අදාළ පාසල් කිහිපයට තවත් අමතර වාසියක් අත් වී ඇත. එනම් අනවශ්‍ය ලෙස බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග මිලදි ගැනීමට වැය කෙරෙන මුදල් ඉතිරි කරගනිමින් පාසල් පරිගණක විද්‍යාගාරයේ පරිගණක ජාලය ද මනාව නිම කරගැනීමට හැකියාව ලැබීමයි.

අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක, ගාල්ල රිච්මන්ඩ්, මාතර සුජාතා බාලිකා, ගම්පහ බණ්ඩාරනායක, රත්නපුර ෆර්ගසන් උසස් බාලිකා, ගම්පොල සහිරා, අම්පාර උදයගිරි සහ මැදවච්චිය මෛත්‍රිපාල සිරිසේන යන විද්‍යාල සඳහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මගින් හන්තාන ලිනක්ස් පමණක් භාවිත වන පරිගණක ලබා දී ඇත. එමෙන්ම ගම්පොල වික්‍රමබාහු පාසල ඇතුළු තවත් පාසල් කිහිපයක්ම  මෙලෙස හන්තාන භාවිත කිරීම ආරම්භ කර තිබේ.

දැනට මෙලෙස හන්තාන ලිනක්ස් පමණක් තම පරිගණක මත භාවිත කරන පාසල් පරිගණක සංඛ්‍යාව 250කටත් වඩා වැඩි වේ.

මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය යොදාගනිමින් පාසැල් අධ්‍යයන කටයුතු කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ගුරු පුහුණු වැඩසටහන් මේ වන  විට ආරම්භ කර ඇත. අදාළ පුහුණු වැඩසටහන් සම්බන්ධීකරණය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ  ශාඛාව  මගින් සිදු කරනු ලැබේ. එම වැඩපිළිවෙලේ කොටසක් වශයෙන් අධ්‍යාපන කලාපවලින්  තෝරාගත් පාසල්වල ගුරු භවතුන්ට  ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය තුළ දි පුහුණුව ලබාදෙන ලදී.


රත්නපුර ෆර්ගසන් උසස් බාලිකා විද්‍යාලීය නව පරිගණක විද්‍යාගාරය හන්තාන ලිනක්ස් මඟින් බල ගැන්වීම, එම විද්‍යාලයේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ විශය හදාරන පාසැල් සිසුවියන් විසින්ම සිදු කෙරිණි.

මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය යොදාගනිමින් පාසැල් අධ්‍යයන කටයුතු කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ගුරු පුහුණු වැඩසටහන් මේ වන විට ආරම්භ කර ඇත. අදාළ පුහුණු වැඩසටහන් සම්බන්ධීකරණය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ ශාඛාව මගින් සිදු කරනු ලැබේ. එම වැඩපිළිවෙලේ කොටසක් වශයෙන් අධ්‍යාපන කලාපවලින් තෝරාගත් පාසල්වල ගුරු භවතුන්ට ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය තුළ දි පුහුණුව ලබාදෙන ලදී.

ලිනක්ස් නිසා විසඳෙන අපේ ගැටලු

ඇතැම් විට කිසියම් ආයතනයක් වෙතින් පරිත්‍යාග වශයෙන් නොමිලේම නිසි බලපත්‍ර සහිත මෙහෙයුම් පද්ධති ලැබුණ ද පසු කලෙක එම පද්ධතිය අලුත් වෙද්දී එහි නව වෙළුමක් ස්ථාපනයට ඉඩක් නොලැබේ. මන්ද අදාළ නව වෙළුම මිල දී ගැනීමට අවශ්‍ය මුදල් අදාළ පාසැල සතුව නොමැති වීමයි.

එමෙන්ම බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග මිල දී ගත්තද වෛරස වැනි හානිකර මෘදුකාංගවලින් වන ආපදා එලෙසම පවතී. ඒවායින් මිදීමට නම් තවත් මෘදුකාංග මිල දී ගත යුතු ය. එහෙත් ලිනක්ස් පද්ධති තුළ වෛරස වැනි හානිකර මෘදුකාංගවලින් හටගන්නා අපදා ඉතා අවම බැවින් ද නවතම ආරක්ෂණ විධිවිධාන (security updates) නොමිලේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ලබාගත හැකි බැවින් ද සුරක්ෂිත බව තවත් තහවුරු වෙයි.

සාමාන්‍ය ලිනක්ස් පද්ධතියක් සමග මෘදුකාංග ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් ලැබෙන අතර ඒ සියල්ල විනාඩි 30කට අඩු කාලයකදි එකවර ස්ථාපනය කරගත හැකි ය.

පාසල් සඳහා ලැබෙන බහුතරක් පරිගණක විද්‍යාගාර සඳහා අවශ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන ලැබෙන්නේ විදේශ ණය ආධාර මගිනි. නමුත් බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග සඳහා අප යොමුවිමෙන් සිදුවන්නේ අප ණයට මුදල් ගෙන යළිත් එම මුදල් බහුජාතික සමාගම් වෙත පූජා කිරීමයි. එපමණක් නොවේ. නොමිලේ ලැබෙන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධති හරහා ලබදෙන මෘදුකාංගවල ගුණාත්මකභාවය ද ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී .

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් වන ශ්‍රී ලංකාවට විදේශ ණය ආධාර මගින් ලැබෙන මුදල් බහුජාතික සමාගම් වෙත යළිත් ලබා දීමෙන් තොරව, ගුණාත්මක හා සකසුරුවම් දේ තෝරාගනිමින් රටේ මුදල් ඉතිරි කිරීම සඳහා මෙවැනි ප්‍රායෝගික මාර්ග පාදාගැනීම ජාතික වැදගත්කමක් උසුළන කරුණකි.

හන්තාන ලිනක්ස් 14.5 නිකුත්වෙයි!

හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතියේ තවත් වැදගත් ඉදිරි පියවරක් සනිටුහන් කරමින් හන්තාන ලිනක්ස් නවතම නිකුතුව අද, 2011 ජනවාරි 10 වැනිදා උදැසන නිල වශයෙන් නිකුත් විය. මේ සම්න්ධ මුල් ම හඳුන්වා දීමේ සැසිය කොළඹ පොලිස් මූලස්ථානයේ දී තොරතුරු තාක්ෂණ කොට්ඨාසය භාර නියෝජ්‍ය පොලිස්පති ඩබ්ලියු. එෆ්. යූ. ප්‍රනාන්දු මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවැත්විණි.

හන්තාන 14.5 දැන් ම ලබාගන්න!

අතිවිශාල මෘදුකාංග ප්‍රමාණයක් එක වර ස්ථාපනය කරගැනීමේ පහසුව සලසමින් DVD තැටියක් ලෙස මෙවර හන්තාන ඔබ අතට පත් වෙයි. ඔබේ කාර්යාලීය, ග්‍රැෆික්, බහුමාධ්‍ය, අධ්‍යාපනික, මූල්‍ය කටයුතු, ඉලෙට්‍රොනික, පරිගණක ක්‍රීඩා හා මෘදුකාංග සංවර්ධන අවශ්‍යතා සපුරාලන මෘදුකාංග සමූහයක් ම මේ DVD තැටියට ඇතුළත් ව තිබේ. එසේ ම මිනුම් පරිවර්තනය කිරිමේ සරල යෙදුමක සිට උසස් ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් හා පද්ධති කළමනාකරණ යෙදුම් දක්වා පුළුල් පරාසයක පහසුකම් මෙහි අන්තර්ගත ය.

එමෙන් ම නවකයින්ගේ පහසුව තකා ස්ථාපන උපදෙස් සහ හන්තාන පිළිබඳ නිති ඇසෙන පැන මූලික වැඩතලයට(desktop) එක් කර තිබිම සුවිශේෂ වේ. මේ සටහන් හන්තාන මෙහෙයුම් පද්ධතිය සමග එන ෆයර්ෆොක්ස් ගවේෂකය මගින් ද නැරඹිය හැකි ය.

වෙනත් විශේෂාංග

ශ්‍රව්‍ය හා දෘශ්‍ය සංස්කරණ කටයුතු (audio and video editing) සඳහා අවශ්‍ය නවීනතම හා ජනප්‍රියතම මෘදුකංග වන Audacity, Pitivi, Me TV , RecordMyDesktop

ග්‍රැෆික්, ඡායාරූප හා වෙනත් ඩිජිටල් නිර්මාණ කටයුතු සඳහා GIMP (කලින් තිබ්බා ) Blender, Inkscape, Shotwell, Scribus, 2D CAD සඳහා QCad

තවද පොඩ්කාස්ට් බාගැනීම හා කළමනාකරණය සඳහා භාවිත කළ හැකි gPodder

පරිශීලකයින්ගේ පහසුව ඉහළ නංවමින් එදිනෙදා සන්නිවේදනය සඳහා භාවිත වන Skype මෙන්ම දුර සිට පරිගණක මෙහෙයවීම සඳහා යොදාගැනෙන TeamViewer ඇතුළු පහසු සන්නිවේදන මෘදුකාංග ගණනාවක් ද පෙරනිමියෙන් ම ඇතුළත් කර තිබීම මෙහි තවත් විශේෂත්වයකි.

වෙබ් ආශ්‍රීත සංවර්ධන කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය වන mysql database server, apache php සහ phpmyadmin මෙහි අඩංගු ය. එසේ ම වෙබ් අඩෙවි නිර්මාණය සඳහා Kompozer සහ Geany ද NFS සේවාදයකය ද (network file sharing) මේ නිකුතුව සමඟ ලබාදේ.

පද්ධතියේ ආරක්ෂාව ගැන සැලකිලිමත් වෙමින් Firewall [1] පහසුකමට අමතරව SELinux [2] ආරක්ෂණ පහසුකම එක් කර ඇත.

හන්තාන ලිනක්ස් තිරපිටපත්

Hanthana Linux 14.5 is released!

Latest version of Hanthana Linux operating system, a milestone of the project, was officially released today, 10th January, 2011. The first awareness session regarding the release was successfully conducted at the headquarters of Police, Colombo with the precedence of Mr. W.F.U. Fernando, deputy of Police of the Information Technology Division.

Get Hanthana 14.5 today!

This release is a DVD version facilitating the users with a number of applications by default.  The applications inside the DVD will serve you with your office, graphics, multimedia, education, financial, electronics, games and computer programming needs. The capabilities of these software range from simple unit conversions to advanced system security systems and system management applications.

It is notable that documentation like installation guide and FAQ are already included in the Desktop for the convenience of the newbies. This documentation is also viewable via the Firefox web browser.

New features

Most featured and popular applications for audio and video editing such as Audacity, Pitivi, Me TV, RecordMyDesktop are included.

GIMP, Blender, Inkscape, Shotwell, Scribus, 2D CAD and QCad are there for graphics, photography and for other digital creations.

gPodder is there for you to download and manage your favourite podcasts.

For the convenience of the users Skype comes by default while TeamViewer will support you to control systems in remote making you life easy with remote desktop and remote system management needs.

For web development there is mysql database server, apache php and phpmyadmin included. IDEs such as Kompozer and Geany and NFS (Network File Sharing) will ensure that your work will be done with ease.

Not only the Firewall [1] but also SELinux [2] will safeguard your system from acts such as unauthorized access.

Hanthana Linux Screenshots

Hanthana Linux Launched

After what was more than a year of trials and experiments, Hanthana Linux completed its first phase recently. Now Hanthana Linux is available for everyone to download from the Internet. Those we are unable to download can request physical media from the Hanthana Community Media Contributors.

What is Hanthana? Who is it for?

Hanthana is a remix of the popular Linux distribution Fedora. Hanthana was built with the aim of easily fulfilling the needs of people who don’t have consistent Internet facilities, people with minimal computer experience, school students and teachers alike.

Hanthana include all the software, services and facilities you get from the standards Fedora system. In addition, Hanthana includes a number of software to cater your office, educational, multimedia and graphics needs. You can try all of these great features even before you install by using the Hanthana Live CD for generic PCs. Just pop the Hanthana Live CD in the tray, boot your system and enjoy.

Apart from the excellent set of features inherited from Fedora, Hanthana ships with a load of multimedia codecs. So MP3, other media types and VCD/DVD playback just works without any additional configuration. In short Hanthana will just work for all of your office, educational, multimedia, graphic and entertainment software needs!

The default desktop environment of Hanthana is the lightweight XFCE. This means that Hanthana will run well even in your under powered, old computers.

Better than all, Hanthana is brought to you free of charge and without any license restrictions. So you are free to share and redistribute Hanthana as much as you like. In fact, you are encouraged to do so.

Hanthana Community

The Hanthana Linux Operating System is a 100% community based production. It’s main strength is the community who generously contribute their time and efforts in technical, documenting, artwork effort and in a lot of other ways. You are always welcome not only to use and benefit from Hanthana Linux, but also to join the community and be a part!

When you need any help with Hanthana Linux, support of only a click away. You can ask for help in the forum or join the chat at IRC channel #hanthana.

To learn more information about Hanthana and the community head on to the main web site now.

හන්තාන ලිනක්ස් ඇරඹෙයි

වසරකට අධික කාලයක් තිස්සේ කෙරුණු අත්හදා බැලීම්වලින් පසු හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතියේ පළමු අදියර පසුගිය දා සම්පූර්ණ කෙරිණි. හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය දැන් සියලු පරිගණක පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය උදෙසා අන්තර්ජාලය ඔස්සේත්, හන්තාන ප්‍රජාවේ ස්වේච්ඡා සම්පත් දායකයින් වෙතිනුත් ලබාගත හැකි ය.

හන්තාන ලිනක්ස් යනු කුමක් ද? එය කාට ද?

හන්තාන ලිනක්ස් යනු සුප්‍රකට Fedora මෙහෙයුම් පද්ධතිය සම්මිශ්‍රණය කරමින් සකස් කළ ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියකි. අන්තර්ජාල පහසුකම් අඩු පරිශීලකයින්ට, පාසැල් සිසුන්ට හා ගුරුවරුන්ට සහ අවම තාක්ෂණ හුරුවක් ඇති අයට පවා ඉතා පහසුවෙන් තම පරිගණක වැඩකටයුතු ඉටු කරගැනිමේ අවකාශ විවර කර දීමේ අරමුණින් හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සම්පාදනය කර තිබේ.

Fedora වෙතින් ලැබෙන සියලු පහසුකම්, මෘදුකාංග හා ගුණාංග සියල්ල හන්තාන පද්ධතිය සතු වෙයි. ඊට අමතර ව කාර්යාලයීය, අධ්‍යාපනික, බහුමාධ්‍ය හා ග්‍රැෆික් අවශ්‍යතා සපුරාගැනීමට අවශ්‍ය මෘදුකාංග ගණනාවක් හන්තාන සමග කෙලින් ම ඔබ වෙත ලැබේ. සාමාන්‍ය PC එනම් i686 අකෘති වර්ගයේ පරිගණක සඳහා සැකසූ සජීව තැටියක (Live CD) ස්වරූපයෙන් හන්තාන ඔබ වෙත එයි. දෘඪ තැටියෙහි ස්ථාපනය කිරීමට පළමු ව ඔබට කෙලින් ම මේ සජීව තැටිය මගින්, මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ සියලු පහසුකම් ක්‍රියාත්මක කර පිරික්සා බැලීමට පුළුවන.

Fedora වෙතින් ලැබෙන සියලු විශේෂ පහසුකම්වලින් සමන්විත හන්තාන, ඊට අමතර බහුමාධ්‍ය කේතක ගණනාවක් ද පෙරනිමියෙන් ම ඇතුළත් කරගනී. එහෙයින් (MP3 වැනි) ඕනෑ ම බහුමාධ්‍ය අන්තර්ගතයක් සේ ම DVD ආදිය ද කෙලින් ම ධාවනය කිරීමේ පහසුකම හන්තාන සතු ය. හන්තාන බාගැනීමේ දී ඔබට Fedora මෙහෙයුම් පද්ධතියේ නවතම නිකුතුව මෙන් ම RPM Fusion සහ Livna මෘදුකාංග කෝෂ්ටාගාර ද ලැබෙන හෙයින් වෙනත් අමතර පිරියම් කිරීමක් අවශ්‍ය නො වේ. සැකෙවින් කියතොත්, හන්තාන ස්ථාපනය කළ සැණෙකින් ඔබේ කාර්යාලයීය, බහුමාධ්‍ය, ග්‍රැෆික්, අධ්‍යාපනික හා විනෝදාත්මක යන සියලු අංශවල අවශ්‍යතා සපුරාලීමෙයි සමත් වෙයි!

හන්තාන වේගවත් හා සැහැල්ලු ඩෙස්ක්ටොප් පරිසරයක් වන XFCE භාවිත කරන හෙයින් අවම බලයක් සහිත පරිගණකයක් වුව ද වේගවත්ව ධාවනය කිරීමට සමත් වන අතර ඔබේ දෘඪ තැටියේ ඉඩකඩ ද සුරකියි.

හන්තාන ඔබ අතට පත් වනුයේ සපුරා ම නොමිලේ හා නිදහස් ව බැවින් එය පිටපත් කිරීමට හා අන්‍යයන් සමග බෙදාහදාගැනීමට ඔබට සම්පූර්ණ නිදහස හිමි වේ.

හන්තාන ප්‍රජාව

හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන් ම ප්‍රජා නිෂ්පාදිතයකි. හන්තාන ව්‍යාපෘතිය වටා ගොනු වෙමින් තාක්ෂණික, භාෂාමය හා වෙනත් නානා විධ අංශයන්ගෙන් ස්වේච්ඡා දායකත්වය ලබා දෙන උද්‍යෝගීමත් ප්‍රජාව එහි ප්‍රධානතම ශක්තියයි. හන්තාන ලිනක්ස් භාවිත කරමින්, එහි සංවර්ධනයට පෙරළා දායක වෙමින් ඔබට ද එම ප්‍රජාවේ සාඩම්බර සාමාජිකයකු විය හැකියි!

හන්තාන ලිනක්ස් පිළිබඳ ඔබේ ගැටලුවලට විසඳුම් හන්තාන ලිනක්ස් ෆෝරමය හා #hanthana irc චැනලය ඔස්සේ ඉතා ඉක්මනින් ලබාගැනීමට පුළුවන.

වැඩි විස්තර සඳහා දැන් ම ප්‍රධාන හන්තාන ලිනක්ස් වෙබ් අඩෙවිය hanthana.org පිවිසෙන්න.