Hanthana Linux 15 Released !

The latest release of Hanthana Linux, Hanthana Linux 15 was released!. This marks the fifth release of Hanthana Linux project. First release was on 19th September 2009 in parallel with Software Freedom Day celebrations.

 

It is the strong community around Hanthana Linux Project that enabled us to release the fifth consecutive release. Hanthana 14 (Gagana) is used in more than 15 schools (more than 500 computers) in the island and one being a primary school is of importance. Further, the computer laboratory with 80 computers at Ruwanpura National College of Education is facilitated with Hanthana Linux.

Active forum for Hanthana Linux community and the recently released Hanthana Community Magazine play a major role in penetrating information and knowledge to the community. More than 2000 Hanthana Linux DVDs have being deployed around the island and more than 1000 have participated in practical training sessions and workshops. More than 25 computers in several departments of the National Institute of Education are installed with Hanthana Linux and 5 teams have successfully completed their practical training. Further, three days training session was conducted at the Sri Lanka Navy base for 35 naval employees rated to IT with the aim of training them to do day to day activities as well as software development using Hanthana Linux.

Introducing Hanthana Linux to Mr. Bandula Gunawardane, Minister of Education byMr.Neel Gunadasa, Director of ICT, Ministry of Education and Mr. Bandula Pushpakumara, member of the school hardware team at Deyata Kirula exhibition 2011.

ICT Branch of Ministry of Education introduced Hanthana Linux to the public at the Deyata Kitula 2011 exhibition at Monaragala and at the educational exhibitions at Southlands College and information technology exhibition at Ruwanpura National Institute of Education (around 500 copies were distributed), public were allowed to use Hanthana Linux on the site and educated. Dheeranandha Nanasala took the initiative as the first Nanasala to introduce Hanthana Linux to rural areas.

Students of Sri Piyarathana Madya Maha Vidyalaya, Gonigoda using Hanthana Linux for their school activities...

Teachers in the Hanthana community are so advanced that they conduct practical training sessions not only for their students but also to fellow teachers including the principal. Sri Piyarathana Madya Maha Vidyalaya, Gonigoda of Katogasthota Educational Zone is the best example.

We recall with great respect the opportunity of having a stall for free at IFO+ exhibition by the School of Computing University of Colombo and at the exhibition by the Faculty of Engineering, University of Ruhuna to spread the word among public. Further, we recall with great respect, the Ministry of Education, using Hanthana Linux in school computer laboratories when they first served schools with free and open source software.

Bundling of recently introduced Gnome 3 is special in Hanthana 15.  As you know Hanthana Linux is based on Fedora and Hanthana Linux 15 is based on Fedora 15. But several enhancements than Fedora have been introduced in using the desktop, places menu, ability to shutdown without any additional key strokes, ability to use themes by default are some of them. With this release a user guide for the desktop and a keyboard layout for Tamil introduced by ICTAare included.

We are happy to announce that Hanthana Linux project was appreciated at the recently held e-swarnabimani award ceremony.

Community pays respect for you who supported us with dedication even among many difficulties.

To build a linux system is an easy task, but to maintain it and to build a community around is a great challenge. With each and every challenge we had and have, we grow stronger and we keep moving forward!…

Hanthana Linux project may merely viewed as an operating system, but it is really a project of empowering the community. This enables the members of the community to improve their knowledge and skills by contributing back to the project via the elements which are for the betterment of the community themselves.

We have proved that information technology experts as well as the ordinary public of the country can contribute to information technology services. The default wallpaper of Hanthana 14 (Gagana) was from a professional photographer of Sri Lanka, a teacher serving as a physical education instructor (PEI) in a school represented Hanthana Linux at the recently held information technology exhibition at Karandeniya Madya Maha Vidyalaya. He was merely a Hanthana Linux user some time back but now, he not only represent Hanthana Linux at community workshops but also writes technical articles. Although they do not get any proper recognition for their skills and knowledge at their service places, in community services, recognition and social praise is unavoidable.

Users of Hanthana Linux project which is with the sole aim of the betterment of the community, range from a grade one student to  adults.

Hanthana Linux project cerebrates it's second birthday at Wallandura Ruwanpura National Institute of Education premises on 17th September 2010


The next release of Hanthana Linux, Hanthana Linux 16 (Dharani) is scheduled to be released in 2012.

To conclude… Our aim is to educate people in the country about free and open source software and increase their usage. We are happy to announce that we hope to improve on this purpose in the year 2012.

 

Reference:

Hanthana Linux first release – from Sirasa news first (20th September 2009 7.00PM)

http://www.youtube.com/watch?v=ZpMYZXFa0jc

Sunday Times article

http://www.sundaytimes.lk/110731/Magazine/sundaytimesmirror_05.html

හන්තාන ලිනක්ස් 15 නිකුත් වේ!

හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතියේ තවත් නිකුතුවක් වන හන්තාන ලිනක්ස් 15 නිකුත් විය!. මෙය හන්තාන ව්‍යාපෘතිය යටතේ නිකුත් කළ 5 වන නිකුතුව වන අතර එහි පළමු නිකුතුව 2009 සැප්තැම්බර් මස 19 දින ජගත් නිදහස් සහ විවෘත මෘදුකාංග දිනයට සමගාමීව නිකුත් විය.

 

නොකඩවා පස්වන නිකුතුවත් නිකුත් කිරීමට අප හට හැකියාව ඇත්තේ අප හා බැදුණු ශක්තිමත් ප්‍රජාව බව නොරහසකි. හන්තාන 14 (ගගන) නිකුතුව මේ වන විට මෙරට පාසැල් 15කට අධික සංඛ්‍යාවක (පරිගණක 500කට වැඩි) භාවිත වන අතර ඉන් එක් පාසැලක් ප්‍රාථමික පාසැලක් වීමද සුවිශේෂී වේ. එමෙන්ම රුවන්පුර විද්‍යාපිඨයේ පරිගණක 80කින් යුත් පරිගණක විද්‍යාගාරයෙදි හන්තාන ලිනක්ස් භාවිතය සඳහා පහසුකම් මේ වන විට සලසා ඇත.

තවද හන්තාන පරිශීලක ප්‍රජාව සඳහා වූ ෆෝරමයද ඉතා සක්‍රීය ව ක්‍රියාත්මක වේ. එමෙන්ම පසු ගියදා නිකුත් කළ හන්තාන ප්‍රජා සඟරාව ද ප්‍රජාව වෙත තොරතුරු සහ දැණුම ගෙනයාමෙදි තවත් විශේෂ කාර්යයක් සිදු කරයි. තවද 2011 වසර තුළදි හන්තාන 14 නිකුතුව අඩංගු DVD තැටි 2000කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ලංකාව පුරා බෙදි ගොස් ඇති අතර ප්‍රායෝගික පුහුණු වැඩසටහන් සහ දේශණ වැඩසටහන් සඳහා එක් වූ පිරිස 1000කට වඩා වැඩි වේ. එමෙන්ම ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනයේ විවිධ දෙපාර්තුමෙන්තු තුළ පරිගණක 25 කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක ස්ථාපිත කළ අතර කණ්ඩායම් 5කට මේ වන විට ප්‍රායෝගික පුහුණු වැඩසටහන් නිමකර ඇත. තවද ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා මූලස්ථානයේදි තොරතුරු තාක්‍ෂණ අංශයේ සේවයේ නියැලෙන විවිධ නිළයන් වලට අයත් 35 දෙනෙක් තෙදින පුහුණු වැඩසටහනට එක් වුයේ හන්තාන ලිනක්ස් පදනම් කරගෙන සාමාන්‍ය කටයුතු සහ මෘදුකාංග සංවර්ධණ කටයුතු ඉදිරියට පවත්වාගෙන යාමට අවශ්‍ය දැනුම ලබා ගැනීමටයි.

අධ්‍යාපන ඇමති බන්දුල ගුණවර්ධන මහතාට අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොතුරු තාක්ෂණ ශාඛා ප්‍රධානී
නීල් ගුණදාස මහතා සහ පාසැල් දෘඩාංග කණ්ඩායමේ සාමාජික බන්දුල පුෂ්පකුමාර මහතා
දැයට කිරුල 2011 ප්‍රදර්ශනයේදි හන්තාන ලිනක්ස්  හදුන්වාදෙමින්.

දැයට කිරුල 2011 ප්‍රදර්ශනයේදි, අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ ශාඛාව හන්තාන 14.5 මොනරාගලදි හඳුන්වා දුන් අතර සවුත්ලන්ඩ් විද්‍යාලීය අධ්‍යාපන ප්‍රදර්ශනය, රුවන්පුර ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යා පීඨයේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ ප්‍රදර්ශනයෙදි (පිටපත් 500 පමණ බෙදා දුනි) හන්තාන භාවිත කිරිමේ පහසු කම් සහ දැනුම ලබා දුන් අතර ප්‍රථම වරට නැණසලක් මඟින් හන්තාන ග්‍රාමීය ජනතාවට හදුන්වා දීම ධීරානන්ද නැණසල හරහා සිදු විය.

ගෝණිගොඩ ශ්‍රී පියරතන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයයි සිසු දරුවන් හන්තාන ලිනක්ස් මත පාසැල් ක්‍රියා කාරකම් කරමින්…

එමෙන්ම තම පාසැලේ සිසු දරුවන්ට පමණක් නොව විදුහල්පති තුමා ඇතුලු සහෝදර ගුරුමණ්ඩලයටද හන්තාන ලිනක්ස් භාවිතය පිළිබඳ ප්‍රායෝගික පුහුණුවක් ලබා දීමට තරම් හන්තාන ප්‍රජාව තුළ සිටින ගුරුවරුන් ඉදිරියට ගොස් ඇත. මේ සඳහා හොඳම උදාහරණය කටුගස්තොට අධ්‍යාපන කලාපයේ, ගෝණිගොඩ ශ්‍රී පියරතන මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයයි.

කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලනයේ පරිගණක අධ්‍යයන අංශය පැවැත්වූ IFO+ ප්‍රදර්ශනයෙදිද, රුහුණු විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉංජිනේරු පීඨ ප්‍රදර්ශනයේදි ද හන්තාන ප්‍රජාව අතරට ගෙනයාම සඳහා අපට නොමිලේ ප්‍රදර්ශන කුටි ලබා දීම සහ අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මඟින් පළමු වරට නිදහස් සහ විවෘත මෘදුකාංග පාසැල් වෙත රැගෙනයාමේදි පාසැල් තොරතුරු තාක්‍ෂණ විද්‍යාගාර සඳහා හන්තාන ලිනක්ස් භාවිත කිරීම ද අප ගෞරවයෙන් යුතුව මතක් කර සිටින්නෙමු.

හන්තාන 15 මත ඇති සුවිශේෂිත්වය වන්නේ මෑතකදි හදුන්වා දුන් Gnome 3 එක් වි තිබීමය. ඔබ දන්නා පරිදි හන්තාන පද්ධතිය Fedora මත පදනම් ව ඇති අතර හන්තාන 15 නිකුතුව ෆෙඩොරා 15 මත පදනම් ව ඇත. නමුත් වැඩ තළය භාවිතයේදි ෆෙඩොරා පරිසරයට වඩා සුලු වෙනස් කම් එක් කර ඇති අතර, පිහිටුම් දැක්වීම, පද්ධතිය වසා දැමිමේදි අමතර යතුරු භාවිතයෙන් තොරවීම, පෙරනිමියෙන් තේමා භාවිතයට හැකියාව ද මේ අතර වේ. මෙවර වැඩතළය භාවිතය සඳහා උපකාරක සටහනක් සහ දමිළ භාවිතය සඳහා ඉක්ටා ආයතයෙන් ඉදිරිපත් කළ යතුරුපුවරු සැකැස්මද එක් කර ඇත.

පසුගිය දා පැවැත් වූ ඉ-ස්වභිමාණි 2011 සම්මාන උළලේදි හන්තාන ව්‍යාපෘතිය ඇගයීමට ලක් වූ බව ද සතුටින් දන්වා සිටින්නෙමු.

සුවහසක් බාධක අපහසුතා මැද අප හා මෙතෙක් කැපවිමෙන්, නන් අයුරින් සහාය දුන් ඔබ සැමට ප්‍රජාවේ උපහාරය පිරිනමනු ලබයි.

ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් යළි-එකලස් කිරීම පහසු කටයුත්තකි, එනමුත් එය නොකඩවා පවත්වාගෙන යාම සහ ප්‍රජාව ගොඩ නැංවීම විශාල අභියෝගයකි. අපිට ලැබුණු සහ ලැබෙන සෑම අභියෝගයකින්ම අපි තව තවත් පන්නරය ලබන අතර අපි ඉදිරියටම ගමන් කරන්නෙමු !…

හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතිය දෙස පිටතින් බැලු කළ එය හුදෙක් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් ලෙස පෙනුනද, මෙහි සත්‍ය වශයෙන්ම සිදුවන්නේ ප්‍රජා සිවිබල කිරිමේ කර්තව්‍යයකි. ප්‍රජාවේ යහපත තකා ලබා දෙන මෙම ව්‍යාපෘතියේ අංගයන් සඳහා යළි ප්‍රජාවට දායක වීමට ඇති හැකියාව මඟින් ප්‍රජාවේ විවිධ වූ පිරිස් හට තොරතුරු තාක්‍ෂණය හරහා තම දැණුම සහ හැකියාවන් වර්ධනයට අවකාශ ලබා දේ.

අප රටේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ විශේෂඥයින් මෙන්ම සාමාන්‍ය ජනතාවටද තොරතුරු තාක්‍ෂණ ප්‍රජාව සේවා සඳහා දායක විය හැකි බව අප ඔප්පු කර හමාරයි. හන්තාන 14 (ගගන) හි පෙරනිමියෙන් එන පසුබිම් රූපය ලංකාවේ වෘතීය ජායාරූප ශිල්පියකුගේ නිර්මාණයකි, පසුගිය දිනෙක කරන්දෙණිය මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයේ තිබු තොරතුරු තාක්ෂණ ප්‍රදර්ශනයට හන්තාන නියෝජනය කරමින් ගියෙ ශාරීරික අභ්‍යාස පුහුණුකරු (PEI) ලෙස පාසැලක සේවය කරන ගුරුවරයෙකි, ඔහු පසු ගිය කාළය තුළ හන්තාන පරිශීලකයෙක් වුවද මේ වන විට හන්තාන ප්‍රජාවට වැඩසටහන් සඳහා සහභාගීම පමණක් නොව තාක්‍ෂණික ලිපි සැපයීම දක්වා ඉදිරියට පැමිණ ඇත. ඔවුන්ගෙ සේවා ස්ථාන තුළ දි තම හැකියාවන් සහ දැණුමට නිසි තැනක් සහ ඇගයීමක් නොලැබුන ද ප්‍රජා සත්කාර්යයන් වලදි ඇගයීම සහ සමජායේ පිළිගැණීම වැලක්විය නොහැකි කටයුත්තකි.

සත්‍ය ලෙසම දැනුම් කේන්ද්‍රීය මාවතක හුදෙක් ප්‍රජාවේ සුභ සිද්ධිය කරා ගමන් කරන හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතිය පළමු වසරේ පාසැල් දරුවකුගේ සිට වැඩි මහලු පුද්ගලයකු දක්වා විහිදුනු පරිශීලක පරාසයකින් යුතු වේ.

හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතියේ දෙවැනි වසර සැමරු මොහොත
2010 සැප්තැම්බර් 17 දින වැල්ලන්දුර රුවන්පුර ජාතික අධ්‍යාපන පීඨ භූමියේදි.

තෙවැනි වසර ගත කරන හන්තාන ව්‍යාපෘතියේ මීළඟ නිකුතුව හන්තාන 16 (ධරණි) වන අතර එය 2012 වසරේ නිකුත් කිරීමට නියමිතයි.

අවසන් වශයෙන්.. අපේ මූලික ඉලක්කය වනුයේ නිදහස් විවෘත මෘදුකාංග පිළිබඳ අප රටේ ජනයා දැනුවත් කිරීම සහ භාවිතය ඉහළ නැංවීමයි. 2012 වසරේ දි මෙම කාර්යයන් තව දුරටත් වර්ධණය කිරීමට බලාපොරොත්තු වන බව සතුටින් දන්වා සිටින්නෙමු.

 

ආශ්‍රීත සටහන්:

හන්තාන පළමු නිකුතුව – සිරස නිවුස්ට් ෆස්ට් පුවත් තුළින් (2009 සැප්තැම්බර් මස 20 දින රාත්‍රී 7.00)

http://www.youtube.com/watch?v=ZpMYZXFa0jc

Sunday Times පුවත්පතේ ලිපිය

http://www.sundaytimes.lk/110731/Magazine/sundaytimesmirror_05.html

හන්තාන ලිනක්ස් ඉ-සඟරාව “Freedom+” නිකුත් වෙයි

හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිකුත් වී මේ වන විට ගතව ඇත්තේ වසර දෙකක් වැනි ඉතා කෙටි කාලයකි. එම කාලය තුල බොහෝ පරිශීලකයින් පිරිසක් අතරට යාමට හන්තාන ලිනක්ස් සමත් විය. මෙහෙයුම් පද්ධතියක් නිකුත් කිරීමෙන් පමණක් නොනැවතුණු හන්තාන ලිනක්ස් එය පරිශීලනය කරන්නන් සඳහා තවත් සේවාවන් සමූහයක් එක් කිරීමට සමත් විය. හන්තාන ලිනක්ස් වෙබ් අඩවිය, හන්තාන ලිනක්ස් පුහුණු වැඩසටහන්, හන්තාන පරිශීලක සමූහය (User Group/Forum ), පුවත් සමූහය (News Group) ආදිය ඒ සඳහා උදාහරණ වෙයි. මේ හරහා නව දැනුම ලබා දීම මෙන්ම පරිශීලකයින්ට ඇතිවන ගැටළු නිරාකරණය කර ගැනීමට මහත් රුකුලක් විය.

 

එයින් නොනැවතුණු හන්තාන ලිනක්ස් කණ්ඩායම විවෘත කේත මෘදුකාංග (FOSS) භාවිතා කරන්නන් වෙනුවෙන් නිකුත් කරන ඉ-සඟරාවක් “Freedom+” නමින් එළි දැක්වීමට පසුගියදා සමත් විය. අලුතින්ම ලිනක්ස් භාවිතා කිරීමට එක්වූ අයට හා දැනටමත් ලිනක්ස් භාවිතා කරන අයට වැදගත් වන ලිපි රාශියකින් Freedom+ සමන්විත වෙයි. FOSS පිළිබඳ හදාරන අයටද පාසැල් සිසුන්ට, ගුරුවරුන්ට, වෘත්තිකයින්ට, මෙන්ම බාල මහලු වැඩිහිටි කොයි කාටත් එකසේ වැදගත් වන සාර සංග්‍රහයක් ලෙස Freedom+ හදුන්වා දුන හොත් නිවැරදි ය. සිංහල, දෙමළ ඉංග්‍රීසි යන භාෂා තුනෙන්ම ලිපි පළවීම මෙහි ඇති තවත් විශේෂයකි. කෙසේ නමුත් Freedom+ යනු හන්තාන ලිනක්ස් යන දැවැන්ත සමාජ ව්‍යාපෘතියේ එක් අංගයක් පමණි. සෑම සමාජ ව්‍යාපෘතියකම මෙන්ම මෙම ව්‍යාපෘතිය ද සිදු කරනු ලබන්නේ ආර්ථික ලාභ අපේක්ෂාවෙන් තොරවය. මේ සඳහා දායක වන සැම දෙනාම එවැනි මහා සත්කාරයක කොටස් කරුවෝය. ඔබටද මේ සඳහා විවිධ අයුරින් දායකත්වය සපයා දිය හැකිය. සඟරාව සදහා ලිපි ලබාදීම, සඟරාව සැකසීමට දායක වීමත් හා එය බෙදාහැරීමට දායක වීමත් ආදියෙනි. ඔබට අද Freedom+ කියවීමට අවස්ථාව ලැබුණ හොත් හෙට දිනයේදී තවත් පාඨක පිරිසක් වෙත එය ගෙනයාවි යැයි හන්තාන ලිනක්ස් කණ්ඩායම බලාපොරොත්තු වෙයි. එසේම මෙම ඉ සඟරාව ත්‍රෛයිමාසිකව ඔබ අතට පතත් කිරීමටද හන්තාන ලිනක්ස් කණ්ඩායම සැලසුම් කර ඇත. Freedom+ පිළිබඳ ඔබගේ අදහස් ඒ සඳහා ඉතා ප්‍රයෝජනවත් වන අතර ඔබගේ නිර්ව්‍යාජ අදහස් feedback AT hanthana DOT org යන විද්‍යුත් ලිපිනයට යොමු කිරීමට කාරුණික වන ලෙස ඉල්ලමු.

මෙතැනින් Freedom+ නොමිලේ ලබා ගන්න.

Freedom+ සඟරාව වෙත ඔබටත් ලිපි ඉදිරිපත් කිරීමට හැකියාව ඇත. ඒ සඳහා info AT hanthana DOT org විද්‍යුත් ලිපිනයට ලිවීමට කාරුණික වන්න. තවද සෝදුපත් බැලීම සහ ලිපි පරිවර්තනය කටයුතු සඳහා ද දායක විය හැක.

හන්තාන ප්‍රජා සඟරාවේ සියලු නිර්මාණ කටයුතු ලිෂාන් පුවක්ඔවිට විසින් සිදු කරන ලදි.

From Hanthana Linux with Love

With the arrival of the magic tool computer to our society, we could accelerate our day today events in an unexplainable way and a speed. We slowly but surely discarded our long standing hard working type writer from the type write table , gave a temporary halt for writing letters and kept away papers from our desk. The computer started to dominate the life in every avenue. Every father and every mother , specially the teacher parents wanted to have their sons and daughters to arm with personal computers. So the hunt began for the magic home partner the computer.

When we order a home computer from a vendor we have to name the configurations or else the vendor does give his. After the agreed price and conditions like guarantee or after sales service, he packs the company made genuine machine within a half an hours time. If not, if my request is for an assembled low cost machine , he might take a day sometimes to install the software and most probably the next day the buyer takes the machine home. How the machine works, its is immaterial for the user as his machine is fully armed with an operating system and other software which the user asked.

As the time passed by the user, the schoolboy gets more and more software from his peer groups in different versions and different trade names . He gets copies of expensive software or games copied at a very cheaper price from a communication centre or from his own machine, or from a friend cheaper than a short eat or a bun !

Not only he uses these software but he exchanges and share and passes copies of that software among his friends irrespective of its value or validity. A single copy of such is enough for the whole community. Without knowing he violates the copyrights of the knowledge of the creator of such soft ware. As the piracy is common, specially in the world of information Technology, we do not understand the gravity of the crime we commit. Since the software is very very cheap and the cheapest commodity in the market when we compare the other day today commodities, we tend to buy them at any place or any vendor. Most of us are not aware of what the process or what crime we commit when buying an illegal knowledge of somebody. Of course if we do not have such copies how can we buy a computer hardware for around 50,000 of rupees and another 50,000 of rupees for a licensed copies of software ( Operating System and the Office package) ?

We slowly are looking for a permanent solution for this unanswered problem. Now gradually the users have understood that those so called high prices software is not available in the market free like in the past decade or two. The laws have come into full operation to stop piracy in software selling and copying. Yet, still the schoolboy is clever enough to sneak into such activities. But it is time to have some alternatives for this process and to find an answer. There are open source software around the market yet the young user thinks the are not attractive and they can not match the taste of those so called pirate software. Listen to my story with the experience of teaching IT for around 15 years

How I had an affair with Hanthana

First when I received 10, very big number of computers to my computer unit in the school way back 2001, I got the complete unit with the Genuine Windows 2000 installed and the genuine windows and the office Cds. We did not mind how they came as the process was organized by the ministry GEP 2 Project. For another 10 years our school IT unit did not get any machine and with the SEMP Projects we were isolated and totally neglected.

Yet with the requests and the total identification of the problem Mr Upali Chandrarathne the subject coordination AD has allocated a sum of almost 1.1 million of rupees for us the buy our own machines. But we are bound with the problem- we have to buy software if we are going with windows. I personally decided neither to buy windows nor to use pirate copies and to go with Open source. Luckily I got an accident unexpected call from the IT Hardware Unit of the Ministry of Education, Isurupaya for a special workshop for our new machines. It was a blessing in disguise, a Two Day workshop with Danishka changed our philosophy , love and worship we had from the world famous rich software to our local made Hanthana Linux.

This is how we welcome the new software HANTHANA LINUX into our machines. With Hanthana “you ask for anything it has already got”. We started the teaching sessions with the new baby. Attractive and easy no hassle and trouble . With no time we made the software and the OS popular with the students and the teachers. They wanted to have their personal machines to be converted into Hanthana and the workshop began copying Hantahana LiveDVDs free for all. For the first time we started to copy true and genuine DVDs in our machines.

The content available in that DVD is immeasurable in value. It has years of knowledge to day diverted into the students. Lessons for the science teacher, maths teacher, social studies teacher and the teacher of aesthetic subjects are plenty and attractive. The most special feature of Hanthana it is totally immunized for Virus.

I lost my data in my Pen drive one day with an attack of a virus,I madly wanted to get my pen healed

But I failed and with some pains I formatted it and lost my data. The same has happened to my student and he said Sir I got my data saved because of Hanthana Linux. It is immunized for Virus !!!

Some visuals of Rupavahini  “Jathika Pasala” (http://www.rupavahini.lk/jathika_pasala/) program can not be watched by the Windows but the visuals of the lessons are rightly working with our Lovely Hanthana. An additional qualification , isn’t it ?

Thanks Danishka and his team for the genuine effort he trying to save our computers from the virus and saving our money which we have to spend for high priced software.

Triple gem bless you and your effort.

 

Sunil Chandraman

Mr. Sunil Chandraman
Wickramabahu Central College, Gampola, Sri Lanka.
sunilchandraman AT gmail DOT com

Linux empowers computer laboratories at schools !

Hanthana Linux project, founded around two years ago is now reaching it’s basic objectives. School computer laboratories were equipped with operating systems which require license and most of the installations were pirated copies. Things began to change recently.

The pilot project of nine computer laboratories with more than 200 computers, recently facilitated by the Ministry of Education entirely operate only on Hanthana Linux. Several other schools having grants from the world bank to better equip their laboratories have decided to shift to Linux operating system. They have the advantage of saving money spending to buy licensed software unnecessarily and from thus saved money, complete the computer network of their laboratories.

Dharmashoka College, Ambalangoda, Richmond College, Galle, Sujatha Balika Vidyalaya, Matara, Ferguson High School, Ratnapura, Sahira College, Gampola, Udayagiri College, Ampara and Maithreepala Sirisena College, Madawachchiya have received with computers by the Ministry of Education with Hanthana Linux as the only operating system. Wickramabahu College, Gampola and several others have started using Hanthana Linux in their computer laboratories.

At this point of writing, number of computers running Hanthana Linux as the only operating system in school computer laboratories exceeds 250.

 


Hanthana Linux deployment at Bandaranayake College, Gampaha.

Training sessions for teachers on how to use Hanthana Linux to fulfill the educational needs have already started. Coordination of those sessions are done by the Information and Communication Technology Branch of the Ministry of Education. Selected teachers from education zones are trained at the National Institute of Education.

Issues that Linux address

Although at times a school receives a licensed copy of an operating system as a donation they hardly can install a newer version later of it since the school has no money to pay for the license.

Though it is a licensed operating system, threats from viruses remains the same. To keep them away, new software has to be bought and installed. With Hanthana Linux there is no hassle from viruses since the threat from those are minimum and the latest security updates are available on the internet to be downloaded for free.

In general there comes a bundle of useful software with a Linux system and they all are installed in less than a 30 minutes time.

The finance for basic laboratory infrastructure for most of the laboratories are as foreign debt. With licensed software what happens it that we have pay the foreign for licenses. Further the quality of the software which comes free with Linux operating system are in good standards.

Sri Lanka is a developing country depending highly on foreign debts. In such a scenario projects like Hanthana Linux saving the flow of money to multi national companies and selecting qualitative options are of national importance.

ලිනක්ස් මඟින් පාසල් පරිගණක විද්‍යාගාර බලගැන්වේ!

මීට වසර දෙකකට පෙර නිල වශයෙන් ආරම්භ කෙරුණු හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතිය සිය මූලික අරමුණු කරා දැන් ළඟා වෙමින් සිටී. මේ සම්බන්ධ විශේෂ සිදුවීමක් මැතකදි සිදු විය. මෙතෙක් අප රටේ පාසල්  පද්ධතිය තුළ පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති ලෙස භාවිත කරනු ලැබුවේ බලපත්‍ර ලබා ගත යුතු මෙහෙයුම් පද්ධති වූ අතර බහුතරයක් පරිගණක තුළ ස්ථාපනය කොට තිබුණේ එවැනි බලපත්‍රවලින් තොර ව්‍යාජ පිටපත් ය.

මෑතක දී අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය ලබා දුන් පරිගණක විද්‍යාගාර 9 තුළ හුදෙක් හන්තාන ලිනක්ස් පමණක් භාවිත කරමින් පාසල් අධ්‍යාපන කටයුතු ආරම්භ කර ඇත. නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන මෙම කාර්යය සඳහා පරිගණක 200කට අධික සංඛ්‍යාවක් භාවිත වේ. තව ද පාසල්වල පරිගණක විද්‍යාගාර සඳහා අවශ්‍ය උපකරණ ලබා ගැනීමට ලෝක බැංකු ආධාර මත ප්‍රතිපාදන ලද තවත් පාසල් කිහිපයක්ම ඉහත දැක්වූ ආකාරයටම පරිගණක විද්‍යාගාර සඳහා ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය භාවිත කිරීමට තීරණය කර ඇත. මෙලෙස මෙහෙයුම් පද්ධතියට සහ අනෙකුත් මෘදුකාංග සඳහා යන මුදල් ඉතිරි කර ගැනීමෙන් අදාළ පාසල් කිහිපයට තවත් අමතර වාසියක් අත් වී ඇත. එනම් අනවශ්‍ය ලෙස බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග මිලදි ගැනීමට වැය කෙරෙන මුදල් ඉතිරි කරගනිමින් පාසල් පරිගණක විද්‍යාගාරයේ පරිගණක ජාලය ද මනාව නිම කරගැනීමට හැකියාව ලැබීමයි.

අම්බලන්ගොඩ ධර්මාශෝක, ගාල්ල රිච්මන්ඩ්, මාතර සුජාතා බාලිකා, ගම්පහ බණ්ඩාරනායක, රත්නපුර ෆර්ගසන් උසස් බාලිකා, ගම්පොල සහිරා, අම්පාර උදයගිරි සහ මැදවච්චිය මෛත්‍රිපාල සිරිසේන යන විද්‍යාල සඳහා අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය මගින් හන්තාන ලිනක්ස් පමණක් භාවිත වන පරිගණක ලබා දී ඇත. එමෙන්ම ගම්පොල වික්‍රමබාහු පාසල ඇතුළු තවත් පාසල් කිහිපයක්ම  මෙලෙස හන්තාන භාවිත කිරීම ආරම්භ කර තිබේ.

දැනට මෙලෙස හන්තාන ලිනක්ස් පමණක් තම පරිගණක මත භාවිත කරන පාසල් පරිගණක සංඛ්‍යාව 250කටත් වඩා වැඩි වේ.

මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය යොදාගනිමින් පාසැල් අධ්‍යයන කටයුතු කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ගුරු පුහුණු වැඩසටහන් මේ වන  විට ආරම්භ කර ඇත. අදාළ පුහුණු වැඩසටහන් සම්බන්ධීකරණය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ  ශාඛාව  මගින් සිදු කරනු ලැබේ. එම වැඩපිළිවෙලේ කොටසක් වශයෙන් අධ්‍යාපන කලාපවලින්  තෝරාගත් පාසල්වල ගුරු භවතුන්ට  ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය තුළ දි පුහුණුව ලබාදෙන ලදී.


රත්නපුර ෆර්ගසන් උසස් බාලිකා විද්‍යාලීය නව පරිගණක විද්‍යාගාරය හන්තාන ලිනක්ස් මඟින් බල ගැන්වීම, එම විද්‍යාලයේ තොරතුරු තාක්‍ෂණ විශය හදාරන පාසැල් සිසුවියන් විසින්ම සිදු කෙරිණි.

මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතිය යොදාගනිමින් පාසැල් අධ්‍යයන කටයුතු කරගැනීම සඳහා අවශ්‍ය ගුරු පුහුණු වැඩසටහන් මේ වන විට ආරම්භ කර ඇත. අදාළ පුහුණු වැඩසටහන් සම්බන්ධීකරණය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ තොරතුරු සහ සන්නිවේදන තාක්ෂණ ශාඛාව මගින් සිදු කරනු ලැබේ. එම වැඩපිළිවෙලේ කොටසක් වශයෙන් අධ්‍යාපන කලාපවලින් තෝරාගත් පාසල්වල ගුරු භවතුන්ට ජාතික අධ්‍යාපන ආයතනය තුළ දි පුහුණුව ලබාදෙන ලදී.

ලිනක්ස් නිසා විසඳෙන අපේ ගැටලු

ඇතැම් විට කිසියම් ආයතනයක් වෙතින් පරිත්‍යාග වශයෙන් නොමිලේම නිසි බලපත්‍ර සහිත මෙහෙයුම් පද්ධති ලැබුණ ද පසු කලෙක එම පද්ධතිය අලුත් වෙද්දී එහි නව වෙළුමක් ස්ථාපනයට ඉඩක් නොලැබේ. මන්ද අදාළ නව වෙළුම මිල දී ගැනීමට අවශ්‍ය මුදල් අදාළ පාසැල සතුව නොමැති වීමයි.

එමෙන්ම බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග මිල දී ගත්තද වෛරස වැනි හානිකර මෘදුකාංගවලින් වන ආපදා එලෙසම පවතී. ඒවායින් මිදීමට නම් තවත් මෘදුකාංග මිල දී ගත යුතු ය. එහෙත් ලිනක්ස් පද්ධති තුළ වෛරස වැනි හානිකර මෘදුකාංගවලින් හටගන්නා අපදා ඉතා අවම බැවින් ද නවතම ආරක්ෂණ විධිවිධාන (security updates) නොමිලේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ලබාගත හැකි බැවින් ද සුරක්ෂිත බව තවත් තහවුරු වෙයි.

සාමාන්‍ය ලිනක්ස් පද්ධතියක් සමග මෘදුකාංග ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් ලැබෙන අතර ඒ සියල්ල විනාඩි 30කට අඩු කාලයකදි එකවර ස්ථාපනය කරගත හැකි ය.

පාසල් සඳහා ලැබෙන බහුතරක් පරිගණක විද්‍යාගාර සඳහා අවශ්‍ය මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන ලැබෙන්නේ විදේශ ණය ආධාර මගිනි. නමුත් බලපත්‍ර සහිත මෘදුකාංග සඳහා අප යොමුවිමෙන් සිදුවන්නේ අප ණයට මුදල් ගෙන යළිත් එම මුදල් බහුජාතික සමාගම් වෙත පූජා කිරීමයි. එපමණක් නොවේ. නොමිලේ ලැබෙන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධති හරහා ලබදෙන මෘදුකාංගවල ගුණාත්මකභාවය ද ඉතා ඉහළ මට්ටමක පවතී .

සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටක් වන ශ්‍රී ලංකාවට විදේශ ණය ආධාර මගින් ලැබෙන මුදල් බහුජාතික සමාගම් වෙත යළිත් ලබා දීමෙන් තොරව, ගුණාත්මක හා සකසුරුවම් දේ තෝරාගනිමින් රටේ මුදල් ඉතිරි කිරීම සඳහා මෙවැනි ප්‍රායෝගික මාර්ග පාදාගැනීම ජාතික වැදගත්කමක් උසුළන කරුණකි.

ධර්ගා නගරයේ ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යාපිඨයේ හන්තාන ලිනක්ස් වැඩසටහන

අලුත්ගම ධර්ගා නගරයේ පිහිටි ජාතික අධ්‍යාපන විද්‍යා පීඨයේ දී දෙදින හන්තාන ලිනක්ස් හඳුන්වාදීමේ වැඩසටහනක් පසුගිය 11 සහ 23 වැන දෙදින පුරා පැවැත්විණි.  මේ වැඩසටහන සඳහා යාපනය, අම්පාර, පුත්තලම, මඩකලපුව, සහ ධර්ගා නගරය යන ප්‍රදේශවලින් පැමිණ එම ආයතනයේ අධ්‍යාපනය ලබන සිසුවියෝ විසි දෙනෙක් සහ ඔවුන්ගේ ආචාර්ය මණ්ඩලයේ ගුරු මහත්ම මහත්මීන් කිහිප දෙනෙක් සහභාගී වූහ.

මෙම වැඩසටහනේ විශේෂත්වය වන්නේ මෙතෙක් දමිළ මාධ්‍යයෙන් අධ්‍යාපනය ලද සිසුන් පිරිසක් සඳහා කළ පළමු වැඩසටහන මෙය වීම යි. මෙම වැඩසටහනේ දී ලිනක්ස් හදුන්වාදීම, ස්ථාපනය, අධ්‍යාපනික සහ කාර්යාලීය මෘදුකාංග භාවිතය වැනි කොටස්වලට අමතරව මෘදුකාංග සංවර්ධන අංශය කෙරෙහි ද වඩා වැඩි අවධානයක් යොමු කෙරිණි.  විශේෂයෙන් ම ලිනක්ස් මත C++, Java, HTML වෙබ් පිටු නිර්මාණය වැනි කරුණු මෙන් ම ලොව බහුලව භාවිත වන වෙබ් සේවාදායකය වන ඇපාචී (Apache) වෙබ් සේවාදායකය භාවිතය ද මෙහි දී ආවරණය කරන ලදි.  මීට අමතරව ජාල සැකසුම් කළමනාකරණය සහ පරිශීලක  කළමනාකරණය වැනි අංශ ද සාකච්ඡා කෙරණි.

මෙම වැඩසටහනේ තවත් සුවිශේෂි කාරණයක් නම් පළමු දින අධ්‍යයන කටයුතුවලට අදාළ හන්තාන මෙහෙයුම් පද්ධතියේ ඇති  කොටස් පිළිබඳ  පුද්ගලිකව විමසා සහ තාක්‍ෂණික කරුණු සපුරාගෙන පැහැදිලිකර ගත් ආචාර්ය මණ්ඩලයේ සාමාජික දෙපළක් දෙවැනි දින වැඩසටහනට පෙර වැඩසටහනට අදාළ MySQL වැනි පාඩම් කොටස් සිසුවියන්ට ඉගැන්වීමට තරම් උද්‍යෝගීමත් වූහ.

මෙම වැඩසටහන පුරාම වැඩසටහන සංවිධානය කළ රිස්කාන් මහතා සහ එම ආයතනයට සේවය ලබාදෙන  ජයිකා ආයතනයේ නියෝජිත අසුකා ටොමියමා මෙනෙවිය ද  අගනා සහායක් ලබා දුන් අතර ගුරුවරුන්ගේ සහ සිසුවියන්ගේ උනන්දුව නිසා ඉතා වැඩි පරාසයක කොටස් ආවරණය කළ හැකි විය. වැඩසටහනින් පසුව සිසුවියන් සඳහා පාසැල් සිසුන්ට මෙම දැනුම ලබා දෙන ආකාරය ඇසුරින් පැවරුමක් ලබා දීමට රිස්කාන් මහතා කටයුතු කිරිම මෙම වැඩසටහනට තවත් විශේෂත්වයක් එක් කළේ ය. 2012 වසරේදි සිමාවාසික පුහුණුව ද  2013 වසරේදි පාසැල් සඳහා පත්වීම් ද ලැබීමට නියමිත මෙම ශිෂ්‍යාවන් යාපනය, මඩකලපුව, අම්පාර සහ පුත්තලම වැනි දුරස්ථ ප්‍රදේශ කරා නිදහස් සහ විවෘත මෘදුකාංග (FOSS) පිළිබඳ පණිවිඩය ඉතා විධිමත් ව ගෙන යනු ඇත. යාපනය ප්‍රදේශයේ නිදහස් හා විවෘත මෘදුකාංග පිළිබඳ වැඩසටහන් පැවැත්වීම සඳහා ඔවුන් අවසානයේ අපට ඇරයුම් කිරීම ද මෙහි අවශ්‍යතාව මැනැවින් තේරුම්ගත් බවට මනා සාක්‍ෂියකි.

එම සිසුවියන්ට අනාගතය ජය ගැනීමට අපෙන් සුබ පැතුම්!

Hanthana Linux workshop @ NCOE, Dharga Town

A two day Hanthana Linux awareness program was held at National College of Education (NCOE) – Dargatown, Aluthgama on the 11th and 23rd of February, 2011. Twenty students (trainee teachers) from Jaffna, Ampara, Batticaloa, and Dharga Town as well as from the National College of Education itself and several teachers of these students participated in the program.

This program was especial because this was the very first such program conducted for the Tamil medium students (trainee teachers).

In this program more focus was on introducing Linux, installation, using office packages and software development. Creating C++ programs and Java, HTML web pages on Linux and using the Apache web server, which is very popular in the world was discussed. Other than that, network management and user management was also thought in the program.

On day one there were two teachers in the staff that inquired about the content to be thought on day two. They self studied the content such as MySQL and enthusiastically thought the students these topics.

Rizkhan, who organized the event and Ms. Asuka Tomiyama who is a representative of the JICA institute that provides service to the National College of Education were present Throughout the program and provided invaluable help. Due to this and the enthusiasm of teachers and students alike, it was possible to cover a wide range of topics in this program.

At the end of the program, Rizkhan Basheer gave an assignment for the student which will help them gaining further knowledge of the subject matter presented on the two days. These students are supposed to attain residential training in 2012 and receive appointments to teach in schools in 2013 and there is lot of hope that they will spread the message and knowledge of free and Open Source software in remote areas of Jaffna, Batikaloa, Ampara and Ptlam. At the end of the progam we were invited to conduct programs on free and open source software (FOSS) in Jaffna was a sign of understanding the value of FOSS software.

We wish all the participants a brighter future!

හන්තාන ලිනක්ස් ඇරඹෙයි

වසරකට අධික කාලයක් තිස්සේ කෙරුණු අත්හදා බැලීම්වලින් පසු හන්තාන ලිනක්ස් ව්‍යාපෘතියේ පළමු අදියර පසුගිය දා සම්පූර්ණ කෙරිණි. හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය දැන් සියලු පරිගණක පරිශීලකයින්ගේ භාවිතය උදෙසා අන්තර්ජාලය ඔස්සේත්, හන්තාන ප්‍රජාවේ ස්වේච්ඡා සම්පත් දායකයින් වෙතිනුත් ලබාගත හැකි ය.

හන්තාන ලිනක්ස් යනු කුමක් ද? එය කාට ද?

හන්තාන ලිනක්ස් යනු සුප්‍රකට Fedora මෙහෙයුම් පද්ධතිය සම්මිශ්‍රණය කරමින් සකස් කළ ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතියකි. අන්තර්ජාල පහසුකම් අඩු පරිශීලකයින්ට, පාසැල් සිසුන්ට හා ගුරුවරුන්ට සහ අවම තාක්ෂණ හුරුවක් ඇති අයට පවා ඉතා පහසුවෙන් තම පරිගණක වැඩකටයුතු ඉටු කරගැනිමේ අවකාශ විවර කර දීමේ අරමුණින් හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සම්පාදනය කර තිබේ.

Fedora වෙතින් ලැබෙන සියලු පහසුකම්, මෘදුකාංග හා ගුණාංග සියල්ල හන්තාන පද්ධතිය සතු වෙයි. ඊට අමතර ව කාර්යාලයීය, අධ්‍යාපනික, බහුමාධ්‍ය හා ග්‍රැෆික් අවශ්‍යතා සපුරාගැනීමට අවශ්‍ය මෘදුකාංග ගණනාවක් හන්තාන සමග කෙලින් ම ඔබ වෙත ලැබේ. සාමාන්‍ය PC එනම් i686 අකෘති වර්ගයේ පරිගණක සඳහා සැකසූ සජීව තැටියක (Live CD) ස්වරූපයෙන් හන්තාන ඔබ වෙත එයි. දෘඪ තැටියෙහි ස්ථාපනය කිරීමට පළමු ව ඔබට කෙලින් ම මේ සජීව තැටිය මගින්, මෙම මෙහෙයුම් පද්ධතියේ සියලු පහසුකම් ක්‍රියාත්මක කර පිරික්සා බැලීමට පුළුවන.

Fedora වෙතින් ලැබෙන සියලු විශේෂ පහසුකම්වලින් සමන්විත හන්තාන, ඊට අමතර බහුමාධ්‍ය කේතක ගණනාවක් ද පෙරනිමියෙන් ම ඇතුළත් කරගනී. එහෙයින් (MP3 වැනි) ඕනෑ ම බහුමාධ්‍ය අන්තර්ගතයක් සේ ම DVD ආදිය ද කෙලින් ම ධාවනය කිරීමේ පහසුකම හන්තාන සතු ය. හන්තාන බාගැනීමේ දී ඔබට Fedora මෙහෙයුම් පද්ධතියේ නවතම නිකුතුව මෙන් ම RPM Fusion සහ Livna මෘදුකාංග කෝෂ්ටාගාර ද ලැබෙන හෙයින් වෙනත් අමතර පිරියම් කිරීමක් අවශ්‍ය නො වේ. සැකෙවින් කියතොත්, හන්තාන ස්ථාපනය කළ සැණෙකින් ඔබේ කාර්යාලයීය, බහුමාධ්‍ය, ග්‍රැෆික්, අධ්‍යාපනික හා විනෝදාත්මක යන සියලු අංශවල අවශ්‍යතා සපුරාලීමෙයි සමත් වෙයි!

හන්තාන වේගවත් හා සැහැල්ලු ඩෙස්ක්ටොප් පරිසරයක් වන XFCE භාවිත කරන හෙයින් අවම බලයක් සහිත පරිගණකයක් වුව ද වේගවත්ව ධාවනය කිරීමට සමත් වන අතර ඔබේ දෘඪ තැටියේ ඉඩකඩ ද සුරකියි.

හන්තාන ඔබ අතට පත් වනුයේ සපුරා ම නොමිලේ හා නිදහස් ව බැවින් එය පිටපත් කිරීමට හා අන්‍යයන් සමග බෙදාහදාගැනීමට ඔබට සම්පූර්ණ නිදහස හිමි වේ.

හන්තාන ප්‍රජාව

හන්තාන ලිනක්ස් මෙහෙයුම් පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන් ම ප්‍රජා නිෂ්පාදිතයකි. හන්තාන ව්‍යාපෘතිය වටා ගොනු වෙමින් තාක්ෂණික, භාෂාමය හා වෙනත් නානා විධ අංශයන්ගෙන් ස්වේච්ඡා දායකත්වය ලබා දෙන උද්‍යෝගීමත් ප්‍රජාව එහි ප්‍රධානතම ශක්තියයි. හන්තාන ලිනක්ස් භාවිත කරමින්, එහි සංවර්ධනයට පෙරළා දායක වෙමින් ඔබට ද එම ප්‍රජාවේ සාඩම්බර සාමාජිකයකු විය හැකියි!

හන්තාන ලිනක්ස් පිළිබඳ ඔබේ ගැටලුවලට විසඳුම් හන්තාන ලිනක්ස් ෆෝරමය හා #hanthana irc චැනලය ඔස්සේ ඉතා ඉක්මනින් ලබාගැනීමට පුළුවන.

වැඩි විස්තර සඳහා දැන් ම ප්‍රධාන හන්තාන ලිනක්ස් වෙබ් අඩෙවිය hanthana.org පිවිසෙන්න.